Deprem profesöründen korkutan açıklama!
Jeofizik Yüksek Mühendisi Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Sakarya'nın deprem açısından dikkat çeken jeolojik özelliklerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin 27'nci yıl dönümünde Kuzey Anadolu Fay Hattı'ndaki hareketliliği değerlendiren Ercan, Bolu ile Kocaeli arasında uzanan Sakarya çukurunda yer kabuğunun kırılma direncinin düşük olduğunu savundu. Ercan, bu özelliğin bölgede sık aralıklarla gerilim boşalmasına neden olduğunu belirterek Sakarya'daki fay hareketlerinin Marmara'da beklenen büyük depremle ilişkisine de değindi.
SAKARYA'DA YER KABUĞUNUN KIRILMA DİRENCİ DÜŞÜK
Prof. Dr. Övgün Ahmet Ercan, Bolu ile Kocaeli arasında bulunan ve Sakarya çukuru olarak tanımladığı bölgede yer kabuğunun kırılmaya karşı direncinin düşük olduğunu ileri sürdü.
Kırılma direncinin düşük olması, fayların biriken gerilim karşısında daha kolay kırılabilmesi veya kayabilmesi anlamına geliyor. Ancak bu özellik, tek başına bölgede depremlerin hangi sıklıkta veya büyüklükte meydana geleceğini göstermiyor.
Ercan'ın açıklaması, Sakarya çevresindeki fayların jeolojik özelliklerini ve bölgede meydana gelen gerilim boşalmalarını yeniden gündeme taşıdı.
BÖLGEDE SIK ARALIKLARLA GERİLİM BOŞALIYOR
Sakarya çukurundaki düşük kırılma direncine dikkat çeken Ercan, bu nedenle bölgede sık aralıklarla gerilim boşalması yaşandığını savundu.
Yer kabuğundaki faylar boyunca biriken gerilim, fayların hareket etmesiyle boşalabiliyor. Bu hareketler depremlere neden olabiliyor.
Ercan'ın değerlendirmesi, Sakarya çevresindeki fay hareketlerinin bölgenin deprem özellikleri açısından taşıdığı önemi ortaya koyarken, sık gerilim boşalmasının büyük bir deprem olasılığını ortadan kaldırdığı anlamına gelmiyor.
1999 DEPREMLERİNDEKİ KIRILMA DÜZENİNE DİKKAT ÇEKTİ
Kuzey Anadolu Fay Hattı boyunca meydana gelen depremlerin kırılma düzenini de değerlendiren Ercan, 12 Kasım 1999 Düzce Depremi'nin, 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nin tetiklemesiyle gerçekleştiğini savundu.
Fay hattındaki kırılmaların her zaman aynı yönde ilerlemediğini belirten Ercan, bu durumu şu sözlerle anlattı:
“Kuzey Anadolu kırığı boyunca depremler mehter yürüyüşü yapar; iki ileri bir geri. Düzce depremi geri adımdır.”
Ercan, geçmişte meydana gelen kırılmaların gelecekteki deprem hareketlerinin değerlendirilmesinde önemli ipuçları sunduğunu ifade etti.
SAKARYA'DAKİ GERİLİM BOŞALMALARI MARMARA DEPREMİNİ GECİKTİRİYOR MU?
Sakarya'nın jeolojik yapısına ilişkin değerlendirmelerini Marmara'da beklenen büyük depremle ilişkilendiren Ercan, Bolu ile Kocaeli arasındaki bölgede yaşanan sık gerilim boşalmalarının büyük Marmara depremini geciktirdiğini öne sürdü.
Ercan'ın bu görüşü, Sakarya çevresindeki fay hareketleri ile Marmara'daki deprem beklentisi arasında olası bir bağlantıya işaret ediyor.
Ancak söz konusu değerlendirme, büyük Marmara depreminin ne zaman meydana geleceğinin bilindiği veya Sakarya'daki gerilim boşalmalarının deprem tehlikesini ortadan kaldırdığı anlamına gelmiyor. Ercan'ın gecikmeye ilişkin açıklaması, kesinleşmiş bir bilimsel sonuç değil, kendi değerlendirmesi olarak öne çıkıyor.
İSTANBUL İÇİN İKİ AYRI DEPREM SENARYOSU
Prof. Dr. Ercan, Marmara Bölgesi'nde meydana gelebilecek olası depremlere ilişkin iki ayrı senaryo da paylaştı.
Ercan, Küçükçekmece açıklarında 6,4 ile 6,7, Silivri Körfezi'nde ise 6,9 ile 7,1 büyüklüğünde depremler meydana gelebileceğini öngördü.
Olası depremlerin hangi tarihte yaşanabileceğine ilişkin bir zaman aralığı belirtmeyen Ercan, sarsıntıların Marmara Denizi çevresindeki geniş bir coğrafyayı etkileyebileceğini ifade etti.
Yaklaşık 80 kilometrelik birinci dereceden etki uzaklığı öngören Ercan, İstanbul'un yanı sıra Yalova, Bursa, Balıkesir ve Tekirdağ kıyılarındaki yerleşimlerin de olası depremlerden etkilenebileceğini belirtti.
DEPREME DAYANIKLI YAPILARIN ÖNEMİNİ VURGULADI
Deprem riskine ilişkin değerlendirmelerinde ekonomik koşullara da değinen Ercan, can ve mal kayıplarının önlenmesinde güvenli yapılaşmanın önemine dikkat çekti.
Vatandaşların sağlam ve depreme dayanıklı konutlarda yaşayabilmesi için ekonomik koşulların iyileştirilmesi gerektiğini savunan Ercan, “Sarsıntı dokununcalarından etkilenmemek için sağlam yerde sağlam yapı gerekir” ifadelerini kullandı.
Ercan, depremlerin yıkıcı sonuçlarının önlenmesinde ekonomik refahın belirleyici olduğunu vurgulayarak yapı güvenliğinin önemine işaret etti.
Kaynak: Söz Sakarya Gazetesi