Gelecekte savaşlar uzayda mı yaşanacak?

Uzmanlara göre artık uzay, çatışmalardan uzak güvenli bir alan değil. Siber saldırılar ve uzay silahları üzerine yürütülen çalışmalar, gelecekte savaşların yörüngeye taşınabileceği endişesini artırıyor.

Uzay uzun yıllar boyunca savaşlardan uzak, güvenli bir alan olarak görülse de uzmanlara göre bu dönem sona eriyor. 

Rusya ve Çin'in uzaydaki askeri faaliyetlerini artırması, uydu sistemlerini hedef alan siber saldırılar ve yeni nesil uzay silahları, gelecekteki çatışmaların yörüngeye taşınabileceği yönündeki endişeleri güçlendiriyor.

Uzay ekonomisinin büyüklüğü bugün 626 milyar dolara ulaşırken, iletişimden navigasyona, bankacılıktan askeri operasyonlara kadar kritik altyapılar büyük ölçüde uydulara bağımlı hale geldi.

Uzmanlara göre uzay savaşlarının ilk örneği, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal ettiği 24 Şubat 2022 tarihinde yaşandı. İşgalden saatler önce Ukrayna ve Orta Avrupa'da binlerce uydu siber saldırı sonucu devre dışı kaldı.

ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi'nden (CSIS) Kari Bingen, saldırının Ukrayna ordusunun haberleşmesini sekteye uğratmayı amaçladığını belirterek, modern savaşlarda ilk silahın artık füze değil, kötü amaçlı yazılım olabileceğini söyledi.

Son yıllarda Batılı gözlemciler, Rusya'ya ait Luch-1 ve Luch-2 uydularının Avrupa'nın haberleşme uydularına tehlikeli derecede yaklaştığını tespit etti.

Uzmanlar, bu manevraların elektronik dinleme yapılmasına, hassas verilerin ele geçirilmesine veya teorik olarak hedef uyduların kontrolünün ele geçirilmesine imkan sağlayabileceğini değerlendiriyor.

Savaş uzayda olduğunda ise yalnızca füzeler değil, çok farklı yöntemler kullanılabiliyor.

Bunlar arasında;

• siber saldırılar,
• sinyal karıştırma (jamming),
• sahte sinyal gönderme (spoofing),
• lazer sistemleri,
• elektromanyetik darbe silahları,
• yerden veya başka bir uydudan fırlatılan kinetik silahlar bulunuyor.

ABD yönetimi, 2024 yılında Rusya'nın Cosmos 2553 uydusunun uzay tabanlı nükleer silah geliştirme programının parçası olabileceğini öne sürdü.

İddialara göre böyle bir silah, SpaceX'in Starlink ağı gibi geniş uydu takımyıldızlarını tek seferde devre dışı bırakabilecek elektromanyetik darbe oluşturabilir.

Moskova ise bu iddiaları reddediyor.

Uzmanlar, uzayda nükleer silah kullanılmasının yalnızca hedef alınan ülkeyi değil, tüm uzay faaliyetlerini yıllarca sekteye uğratabilecek enkaz ve radyasyon riski yaratacağına dikkat çekiyor.

Batılı ülkeler ise olası tehditlere karşı yeni çözümler üzerinde çalışıyor.

Japonya, Fransa, Almanya ve Hindistan'ın, kritik uyduları koruyacak "koruma uyduları" geliştirdiği veya bu yönde planlar yaptığı belirtiliyor.

Bu uyduların gerektiğinde başka uyduları yakından inceleyebileceği ya da değerli askeri uyduların güvenliğini sağlayabileceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre uzaydaki askeri hareketlilik arttıkça yanlış değerlendirme ihtimali de yükseliyor.

Bir uydunun parçalanması veya beklenmedik bir manevra yapması durumunda bunun teknik bir arıza mı yoksa kasıtlı bir saldırı mı olduğunun anlaşılması her zaman mümkün olmayabilir.

Bu da Dünya yörüngesinde yaşanacak olası bir krizin, küresel çapta çok daha büyük askeri gerilimleri tetikleyebileceği endişesini beraberinde getiriyor.