Şirket Aracını Başkasına Verenler Dikkat! SGK İfadeye Çağıracak

Trafik denetimlerinde şirketlere ait ticari araçlarda yakalanan sigortasız sürücülere ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) uyguladığı ceza sürecinde değişikliğe gidildi. SGK’nın 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı genelgesiyle, 2021'den bu yana uygulanan otomatik idari yaptırım sistemi esnetildi. Artık sürücü ile araç sahibi arasındaki akrabalık, arkadaşlık ve emanet kullanım gibi ilişkiler de incelenecek. OTOMATİK CEZA DÖNEMİNE DÜZENLEME SGK ile İl Emniyet Müdürlükleri arasında kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında 2021'den bu yana yürütülen protokol gereği, trafik denetimlerinde ticari araç kullanan şoförlerin SGK kaydı sorgulanıyordu. Emniyet ekiplerinin düzenleyip sürücüye tebliğ ettiği trafik idari para cezası tutanaklarındaki ticari araç plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı-soyadı ile cezanın düzenlendiği yer, il, ilçe, birim ve tarih bilgileri doğrudan SGK’ya aktarılıyordu. Kurum da bu verilere dayanarak kayıt dışı istihdam tespitiyle doğrudan idari para cezası uyguluyordu. Yeni genelgeyle ticari araç kullanan sigortasız sürücüler nedeniyle sorgusuz ceza kesilmesinin önüne geçilmesi ve olası mağduriyetlerin engellenmesi amaçlanıyor. DENETMENLER İFADEYE ÇAĞIRACAK Yeni düzenlemeye göre, tutanaktaki şoför ile aracın sahibi olan şirket arasında geçmişe dönük herhangi bir işçi-işveren bağı (SGK kaydı) yoksa SGK yalnızca trafik tutanağına bakarak otomatik ceza kesmeyecek. Tutanak doğrudan SGK denetmenlerine gönderilecek. Denetmenler sürücü ile işvereni ifadeye çağırarak aralarında akrabalık, arkadaşlık ya da emanet araç kullanımı olup olmadığını ayrıntılı şekilde araştıracak. Nihai işlem, incelemeler ve alınan ifadeler doğrultusunda hazırlanacak denetmen raporuna göre yapılacak. HİZMET KAZANDIRMA VE KISMİ SÜRELİ ÇALIŞMA ESASLARI Düzenleme, sigortalının aynı işyerinde fiilen çalıştığına dair birden fazla bilgi ve belgenin Kuruma ulaşması durumundaki usulleri de yeniden belirledi. Buna göre en eski tarihli tespit işe giriş tarihi olarak kabul edilecek. Aynı ay içinde ve sonraki aylarda tespit edilen her gün için bir gün hizmet kazandırılacak ve çalışma ilişkisi kısmi süreli çalışma sayılacak. Tespit bulunmayan bir aydan sonra yapılan ilk tespit ise yeni bir işe giriş olarak değerlendirilecek; bu durumda önceki çalışma ilişkisi, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek. Genelgede ayrıca kayıt dışı istihdamla mücadele birimlerince incelenmiş ancak ilgili servislere henüz gönderilmemiş kayıtlar ile incelenip gönderilmiş tüm dosyaların da yeni genelge hükümlerine göre değerlendirilerek karara bağlanacağı belirtildi. NE KADAR CEZA KESİLİYOR? Ticari aracında kayıt dışı işçi çalıştırdığı trafik polisi tutanağıyla kesinleşen şirketlere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102'nci maddesine göre 2026 yılı brüt asgari ücreti olan 33 bin 30 lira üzerinden ceza uygulanıyor. İşe giriş bildirgesinin yasal süresinde verilmemesi halinde 2 asgari ücret tutarında, yani 66 bin 60 lira ceza kesiliyor. Aynı durumun bir yıl içinde tekrarlanması ve tespit edilmesi halinde ceza, her sigortasız işçi için asgari ücretin 5 katı olan 165 bin 150 liraya çıkıyor. Sigortasız işçinin Aylık Prim ve Hizmet Belgesinde bildirilmediği her ay için 66 bin 60 lira, aylık ücret bordrosunda adı bulunmadığı her ay için ise yarım asgari ücret tutarında 16 bin 515 lira ceza uygulanıyor. Şirketin yasal kayıt ve belgelerinin incelenmesi durumunda, işçinin sigortasız çalıştığı tespit edilen her ay için kayıt geçersizliği nedeniyle 16 bin 515 lira daha ceza kesiliyor.