Orhan Bey döneminde kurulan köyden bugüne: Adapazarı’nın ilk Osmanlı izlerinden Orhan Camii

Adapazarı'nın tarihî merkezinde bulunan Orhan Camii'nin geçmişi 14. yüzyıla kadar uzanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı'nda yer alan bilgilere göre, Orhan Bey döneminde Konuralp'in Sakarya çevresindeki fetihleri sırasında bölgede Türkmen yerleşimleri oluşturuldu. Bugünkü Adapazarı'nın bulunduğu yerde kurulan köyde de Orhan Bey adına bir cami yaptırıldı. İlk yapısı günümüze ulaşamayan cami, buna rağmen Adapazarı'nın Osmanlı dönemindeki erken yerleşim tarihinin önemli izlerinden biri olmayı sürdürüyor. 1894 depreminde büyük zarar gördüYüzyıllar içerisinde çeşitli değişiklikler geçiren Orhan Camii, 1894 yılında meydana gelen depremde büyük hasar aldı. Dönemin Adapazarı Kaymakamı Nüzhet Paşa'nın girişimi ve vatandaşların katkılarıyla cami yeniden inşa edildi. Minarede bulunan 1316/1318 tarihleri de yapının Osmanlı dönemindeki yeniden inşa sürecine ilişkin tarihî izler arasında yer aldı. 1967 ve 1999 depremlerini yaşadı Adapazarı'nın deprem geçmişine tanıklık eden tarihî yapı, sonraki yıllarda da afetlerden etkilendi. 1967 depreminde caminin minaresi yıkıldı. Yıkılan minare, 1968 yılında Akyazılı Ali Akyüz adlı usta tarafından yeniden yapıldı. 1999 Marmara Depremi'nde de hasar gören Orhan Camii, ilerleyen yıllarda onarım ve restorasyon çalışmalarından geçirildi. Restorasyonda eski süslemeler ortaya çıkarıldı Orhan Camii'nde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmaları yaklaşık 15 ay sürdü. Çalışmalar sırasında ahşap ve duvar bölümlerinde yapılan incelemelerde eski dönemlere ait altın varak ve kalem işi süslemeler gün yüzüne çıkarıldı. Restorasyonun tamamlanmasının ardından cami, 25 Eylül 2020 tarihinde yeniden ibadete açıldı. Uzun Çarşı'nın hemen yanında zamana direniyor Bugün Bankalar Caddesi üzerinde, Tarihi Uzun Çarşı'nın hemen yanında bulunan Orhan Camii; tek minaresi, kubbesiz mimarisi ve kiremit örtülü ahşap çatısıyla dikkat çekiyor. İlk yapısından bugüne pek çok değişiklik geçiren tarihî cami, adını ve önemini korumaya devam ediyor. Adapazarı'nın merkezinde yüzyıllardır varlığını sürdüren Orhan Camii, kentin Osmanlı dönemine uzanan geçmişini günümüze taşıyan önemli tarihî miraslardan biri olarak öne çıkıyor.