Op. Dr. Dursun Bostancı: “Hiçbir Üretim İnsan Hayatından Daha Değerli Değildir”

Sakarya Tabip Odası eski Başkanı Op. Dr. Dursun Bostancı, İzmir’de bir demir çelik fabrikasında meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangının ardından açıklama yaptı. Uzun süredir işyeri hekimi olarak çalışan Bostancı, iş ve işçi güvenliğinin tam ortasında yer aldığını belirterek tecrübelerini paylaşmayı mesleki bir sorumluluk olarak gördüğünü söyledi. “İŞ GÜVENLİĞİ KAZADAN SONRA HATIRLANACAK BİR KONU DEĞİL” Bostancı, her iş kazasının ardından gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı, denetimlerin yapılıp yapılmadığı ve işçilerin yeterince korunup korunmadığı gibi soruların gündeme geldiğini hatırlattı. İş güvenliğinin kaza yaşandıktan sonra hatırlanacak bir konu olmadığını, insan hayatını korumak için önceden alınması gereken tedbirlerin bütünü olduğunu vurguladı. Sakarya’nın sanayisiyle büyüyen bir şehir olduğuna dikkat çeken Bostancı, organize sanayi bölgelerindeki işletmelerin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi hizmetlerinden mevzuata uygun şekilde yararlanmasının büyük önem taşıdığını söyledi. Bu hizmetlerin yalnızca yasal bir zorunluluğu yerine getirmek için değil, gerçekten çalışanların hayatını korumak amacıyla verilmesi gerektiğini belirtti. Risk değerlendirmelerinin kağıt üzerinde kalmaması, uzmanların uyarılarının dikkate alınması, yangın ve patlama risklerine karşı önlemlerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve çalışanların eğitilmesi gerektiğini ifade eden Bostancı, “Bir fabrikada üretimin durması ekonomik kayıptır; ancak bir insanın hayatını kaybetmesi telafisi mümkün olmayan bir acıdır. Hiçbir üretim, insan hayatından daha değerli değildir” dedi. “EN UCUZ HİZMET RİSK OLUŞTURABİLİR” İş güvenliği hizmetlerinin işverenler tarafından bu alanda faaliyet gösteren kuruluşlardan satın alındığını hatırlatan Bostancı, ücretin çalışan sayısına ve işyerinin tehlike sınıfına göre belirlendiğini söyledi. Sözleşme bittiğinde işverenlerin fiyat araştırması yaparak genellikle en düşük teklifi veren kuruluşu tercih ettiğini belirten Bostancı, söz konusu insan sağlığı olduğunda en ucuz hizmetin tercih edilmesinin sonuçlarının düşünülmesi gerektiğini vurguladı. Fiyat rekabeti nedeniyle uzmanın işyerini yeterince ziyaret edememesinin ve çalışanlarla gerektiği kadar ilgilenememesinin ciddi bir risk oluşturduğunu dile getirdi. “UZMANIN BAĞIMSIZLIĞI GÜVENCE ALTINA ALINMALI” Bostancı’ya göre meselenin daha düşündürücü tarafı ise iş güvenliği uzmanının ücretini, denetlemekle yükümlü olduğu işverenin ödemesi. Bu durumun uzman açısından ciddi bir bağımsızlık sorunu ve çıkar çatışması ihtimali yarattığını belirten Bostancı, uzmanın eksiklikleri raporlayıp tedbir istemesi karşısında işverenin “Senin ücretini ben ödüyorum” anlayışıyla hareket etme ihtimalinin bile sistemin yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğini söyledi. “ÜCRETLER BAĞIMSIZ BİR FONDAN ÖDENMELİ” Çözüm önerisini de paylaşan Bostancı, öncelikle iş güvenliği hizmetlerinin ücretlendirilmesinde ülke genelinde objektif ve denetlenebilir bir standart oluşturulması gerektiğini söyledi. Bostancı, işverenlerin sigorta primlerini nasıl kamu kurumuna yatırıyorsa iş güvenliği hizmet bedelinin de benzer bir sistemle tahsil edilmesini önerdi. Çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre belirlenecek standart bedelin bağımsız bir kamu fonunda toplanmasını ve uzmanların ücretlerinin bu fondan ödenmesini önerdi. Bostancı, böylece uzmanların işverene değil mesleki sorumluluklarına ve insan hayatına karşı bağımsız hareket edebileceğini belirtti. Bu önerinin hukuki ve idari altyapısının ayrıca düzenlenmesi gerektiğini de ekleyen Bostancı, “İş kazaları yaşandıktan sonra tutulan tutanaklar, yapılan soruşturmalar ve verilen cezalar kaybedilen hayatları geri getirmiyor. İş güvenliği uzmanı işverenin değil, öncelikle insan hayatının güvencesi olmalıdır” dedi.