Voyager 1, Dünya'dan 1 ışık günü uzağa ulaştı: NASA doğruluyor
NASA, Voyager 1 uzay aracının 18 Kasım 2026'da Dünya'dan bir ışık günü uzağa ulaşan ilk insan yapımı nesne olduğunu duyurdu. Resmi kayda göre dönüm noktası, 18 Kasım saat 05.16.07 EST'te, yani İstanbul saatiyle 13.16.07'de aşıldı. Mesafe yaklaşık 16.094.799.096 mil, yani 25.902.068.356 kilometre.
Işık günü, ışığın 24 saatte kat ettiği yoldur. NASA bu ölçüyü, aracın ne kadar uzağa gittiğini anlatmak için kullanıyor. Voyager 1, 1977'de fırlatıldı. Bir ışık gününü kat etmesi 49 yıl, 2 ay ve 11 gün sürdü. NASA, ikiz araç Voyager 2'nin aynı miladı yaklaşık dokuz yıl sonra, Kasım 2035'te göreceğini belirtiyor.
NASA doğrulamayı 19 Kasım'da yapıyorAjans, dönüm noktasını 19 Kasım'da taşıyıcı sinyal ve uzun yıllara dayanan yörünge hesaplarıyla doğrulayacağını, kutlamanın da bu güne alındığını açıkladı. Mühendisler, aracın hızının ve yörüngesinin bilindiğini, mühendislik arızasının bu miladın zamanını değiştiremeyeceğini vurguladı. Çünkü Voyager 1 Dünya'dan sabit bir hızla ve bilinen bir yörüngede uzaklaşıyor; hızını değiştirecek bir itici kullanmıyor.
Veri sorunu ne anlama geliyor?NASA'nın 18 Kasım tarihli blog yazısına göre 14 Kasım'dan bu yana Voyager 1 bilim ve mühendislik verisi göndermiyor. Avustralya Canberra'daki Deep Space Network antenti taşıyıcı sinyali aldı ancak veri yok. Taşıyıcı sinyalin varlığı, yönelim bilgisayarının aracı Dünya'ya çevirmeye devam ettiğini ve anten ile yayın ekipmanının çalıştığını gösteriyor. Veri kaybı, farklı alt sistemlerden bilgileri toplayıp Dünya'ya uygun formatta gönderen yerleşik bilgisayarla ilgili olabilir.
Teşhis uzun sürebilir; çünkü bir radyo komutunun araca ulaşması 24 saat, yanıtın Dünya'ya dönmesi bir 24 saat daha alıyor. NASA, 2023'te benzer bir "sinyal var, veri yok" tablosunun da yaşandığını ve o deneyimin bugünkü yaklaşımı etkilediğini yazdı. Ekim ayında yaklaşık 48 saatlik bir iletişim kopukluğu da olmuş, araç kendiliğinden yeniden haberleşmeye başlamıştı. Şimdiki sorunla o kopukluk arasında bağ olup olmadığı araştırılıyor.
NASA'nın kutlamayı 19 Kasım'a alması, miladın "kaçırıldığı" anlamına gelmiyor; ışığın Dünya'ya dönüş süresinden doğan bir takvim tercihi. Veri sorunu ile mesafe rekoru birbirinden ayrı tutulmalı. Araç bir ışık günü uzağa ulaştı; aynı dönemde mühendislik verisi gelmiyor. İkisi de resmi. Teşhis için sabır gerektiği, 24+24 saatlik iletişim gecikmesinden açıkça anlaşılıyor.
Voyager 1 hâlâ Güneş sistemimizin ötesine doğru, AC +79 3888 (Gliese 445) yönünde ilerliyor. NASA, bu yıldıza 40 bin yıl sonra yaklaşacağını, geçiş mesafesinin yaklaşık 1,7 ışık yılı olacağını belirtiyor. Bugünkü haberin özü ise daha yakın bir eşik: bir ışık günü.
Voyager 1, 2012'de yıldızlararası uzaya giren ilk araçtı ve hâlâ Dünya'nın en uzak habercisi. NASA, her iki Voyager'ın da bir gün çözülemeyen bir arızayla susacağını, o güne kadar ise mümkün olduğunca bilim üretmeye devam ettirileceklerini söylüyor.
Görsel: NASA/JPL-Caltech (PIA21839)
Kaynak: Adayorum (Sakarya)