Önleme Aramasında Yargıtay'dan Emsal Karar

Yargıtay 10. Ceza Dairesi, önleme aramasına ilişkin çarpıcı bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, önleme arama kararında aramanın yapılacağı yer, zaman, sebep, konu ve kapsamın açıkça belirtilmesi gerektiğine dikkat çekti. Uyuşturucu Davasında Karar Bozuldu Polis sorumluluk bölgesinde yapılan uygulamada 2 kişi "uyuşturucu madde ticareti yapmak" iddiasıyla gözaltına alındı. Tutuklanan şüpheli hakkında Ağır Ceza Mahkemesi'nde dava açıldı ve mahkeme sanıkların mahkumiyetine hükmetti. Sanık avukatlarının temyiz müracaatını değerlendiren Yargıtay 10. Ceza Dairesi, kolluk kuvveti tarafından yapılan önleme aramasının kapsamına dikkat çekerek kararı bozdu. Dosyayı yeniden değerlendiren Ağır Ceza Mahkemesi, sanıkların beraatine hükmetti. Cumhuriyet savcısı kararı temyiz etti. "Soyut Arama Kararı Verilemez" Yargıtay 10. Ceza Dairesi, Adli ve Önleme Aramaları Yönetmeliği'nin 20/2-a maddesine göre önleme arama kararında aramanın yapılacağı yer, zaman, aramanın sebebi, konusu ve kapsamına açıkça yer verilmesi gerektiğini vurguladı. Daire, soyut bir şekilde "polis sorumluluk bölgesinin" tamamını ilgilendiren önleme arama kararı verilemeyeceği gibi, bu şekilde verilmiş bir karar uyarınca da soyut olarak belirtilen "polis sorumluluk bölgesinin" tamamında önleme araması yapılamayacağına hükmetti. Bu şekilde elde edilen delillerin hukuka aykırı olması nedeniyle hükme esas alınamayacağına dikkat çekildi. Mahkemenin, sanıkların atılı suçu işledikleri sabit görülmediğinden beraatlerine ilişkin takdirinde bir isabetsizlik görülmediğinden cumhuriyet savcısının temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün oy birliği ile onandığı belirtildi. Suçla Sınırlı Arama Kararı Vurgusu Öte yandan aynı daire, 2023 yılında verdiği bir başka kararında önleme araması kararının içeriğinde önleme aramasının tatbikinin belirli suçlarla sınırlı tutulup tutulmadığı hususunun önemli olduğunu hatırlatmıştı. Karara göre, önleme araması kararının belirli suçlarla sınırlı tutulması hâlinde önleme araması neticesinde elde edilecek deliller belirtilen suçlar dışında delil olarak kullanılamaz ve hükme esas alınamaz. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda öngörülen suçların önlenmesi amacıyla verilen önleme araması kararı ile elde edilen uyuşturucu maddelerin "uyuşturucu madde ticareti suçu" açısından delil vasfının bulunmadığı belirtildi. Arama Kararını Kim Veriyor? Önleme araması, Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu kapsamında Sulh Ceza Hakimi ya da hâkime ulaşılmasının zaman kaybına yol açacağı ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde illerde vali, ilçelerde kaymakam onayı ile uygulanıyor. Önleme araması kararını normal şartlarda kolluk kuvvetlerinin talebi üzerine ilgili yerdeki Sulh Ceza Hâkimi veriyor. Kolluk amirlerinin (emniyet müdürü, amir vb.) veya cumhuriyet savcılarının önleme araması emri verme yetkisi bulunmuyor. Kolluk amirinin sözlü ya da yazılı talimatıyla yapılan bir önleme araması tamamen hukuka aykırı sayılıyor ve bu yolla elde edilen deliller mahkemede geçersiz kabul ediliyor. Ayrıca önleme araması kararıyla konutlar ve özel iş yerleri asla aranamıyor; bu izin yalnızca belirli umumi yerlerde, üstlerde, araçlarda ve eşyalarda geçerli.