Birbirini gören 4 kalenin sırrı: 10 metrelik surlarıyla ayakta duran Bizans Kalesi!

Sakarya'daki Bizans savunma hattının önemli parçalarından biri Sakarya'nın Söğütlü ilçesinde, Harmantepe Mahallesi'nin kuzeyinde küçük bir tepe üzerine kurulan Harmantepe Kalesi, Aşağı Sakarya havzasının önemli tarihî mirasları arasında yer alıyor. Bugüne kadar ağırlıklı olarak 12. veya 13. yüzyıla tarihlendirilen kale, Bizans döneminde Sakarya Nehri çevresindeki geçiş güzergâhlarını ve stratejik noktaları korumak amacıyla oluşturulan savunma sisteminin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Harmantepe Kalesi'nin yanı sıra Sakarya Nehri'nin batı yakasında bulunan Seyifler, Adliye ve Çoban kalelerinin de aynı savunma ve gözetleme ağı içerisinde yer aldığı belirtiliyor. Birbirini görebilecek noktalara inşa edilen bu yapıların, bölgedeki hareketliliği takip etmek ve olası saldırılara karşı savunma sağlamak amacıyla kullanıldığı düşünülüyor. Kalenin tarihi 6. yüzyıla kadar uzanabilirHarmantepe Kalesi'nin geçmişine ilişkin en dikkat çekici açıklama, Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürü Süleyman Acar'dan gelmişti. Türk Edebiyatı Vakfı Sakarya Şubesi tarafından düzenlenen “Çay-Simit ve Şehre Dair” programında konuşan Acar, kalede gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarılan bulguların yapının geçmişini bilinen tarihlendirmenin ötesine taşıyabileceğini belirtti. Acar'ın açıklamasına göre bulgular, kalenin bulunduğu alandaki tarihî geçmişin Milattan Sonra 6. yüzyıla kadar uzanabileceğine işaret ediyor. Surları 10 metreye kadar yükseliyor Harmantepe Kalesi, mimari özellikleriyle de dikkat çekiyor. Elips biçimine yakın yuvarlak planı ve yöresel taşlarla örülen surları bulunan kalenin duvarları yaklaşık 2 metre kalınlığa sahip. Duvarların yüksekliği ise 8 ila 10 metre arasında değişiyor. Yapının çevresinde altı burç bulunurken kaleye açılan beş girişin en önemlisinin güney cephesinde olduğu belirtiliyor. Kalenin duvarlarında kullanılan ahşap kirişlerin zamanla çürümesiyle oluşan yuvarlak boşluklar da yapının inşa tekniğine ilişkin önemli izler taşıyor. Hatıl izleri olarak bilinen bu boşluklar, dönemin mimari uygulamalarını günümüze yansıtan ayrıntılar arasında bulunuyor. Geçmişte çevresi bataklık ve sulak alanlarla kaplı olan kalenin bulunduğu tepenin etrafındaki suların kanallar aracılığıyla uzaklaştırıldığı aktarılıyor. Tarihî yapı, 18 Nisan 1992 tarihli koruma kurulu kararıyla tescil altına alındı. Aşağı Sakarya havzasının günümüze ulaşan en iyi korunmuş kaleleri arasında gösterilen Harmantepe, tarihî dokusunu büyük ölçüde koruyor. Kazılarda sikke, ok ucu ve bronz bilezik bulundu Harmantepe Kalesi'nde 2021 yılında bitki temizliği ve arkeolojik sondaj çalışmalarıyla başlayan süreçte çok sayıda tarihî buluntuya ulaşıldı. Kazılarda sikke, ok ucu, yüzük, bronz bilezik, seramik parçaları ve çeşitli metal objelerin ortaya çıkarıldığı açıklanmıştı. Bununla birlikte alanda zamanla biriken toprak tabakası ve geçmişte gerçekleştirilen kaçak kazıların yapının bazı bölümlerinde tahribata neden olduğu belirtilmişti. Ortaya çıkarılan buluntular, kalenin ve çevresinin tarihî geçmişinin aydınlatılması açısından önem taşıyor. Harmantepe Kalesi'nde restorasyon çalışmaları devam ediyor Tarihî yapının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla 2026 yılında restorasyon çalışmaları da gündeme geldi. Sakarya Valiliği ve Söğütlü Belediyesi tarafından yapılan paylaşımlarda kalede gerçekleştirilen saha ziyaretlerine ve restorasyon sürecine ilişkin bilgilere yer verildi. Çalışmalarla kalenin özgün mimarisinin korunması ve tarihî dokusunun gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.