Bir ameliyatla hayatı değişti! Doktorlar peşine düştü: 'Herkesi kedi olarak görüyor'
HABER MERKEZİ / Karşısındaki insanlara bakıyor ancak gördüğü yüzler diğerlerinden çok farklı. Üstelik bu tuhaf görüntü birkaç saniyeliğine ortaya çıkıp kaybolmuyor, saatlerce, bazen bütün gün devam ediyor. İki yıldır bu sıra dışı deneyimi yaşayan 28 yaşındaki adamın gördükleri ise duyanları hayrete düşürdü.
AMELİYAT SONRASI BAŞLADI
Sciencealert’ün haberine göre Karl isimli genç adamın yaşadığı sıra dışı durum, beyin kanamasına yol açma riski taşıyan bir damar yumağının (arteriyovenöz malformasyon) çıkarılması için geçirdiği ameliyatın ardından başladı. Operasyon sonrasında ortaya çıkan belirtiler, iki yıldır devam ediyor.
ABD'nin kuzeydoğusunda yaşayan Karl'ın vakası, Dartmouth Koleji ve Brigham ve Kadın Hastanesi araştırmacıları tarafından incelendi ve Cortex dergisinde yayımlandı. Araştırmacılar, yaşanan nöbetlerin çoğunlukla birkaç saat sürdüğünü, bazı zamanlarda ise bütün güne yayıldığını belirtti.
Vakanın en dikkat çekici yönlerinden biri, genç adamın gördüğü görüntülerin son derece gerçekçi olmasıydı. Araştırmacılara göre kedisi Luna'nın yüz hatları, insanların yüzlerine sonradan eklenmiş bir görüntü gibi durmuyordu. Aksine bu özellikler yüzle tamamen bütünleşiyor, kişinin açısı veya Karl'ın bakış mesafesi değiştiğinde doğal biçimde değişiyordu.
BEYNİNDEKİ MÜDAHALEYLE BAĞLANTILI OLABİLİR
Bilim dünyasında daha önce de karşılaşılan bu tür algı bozuklukları, palinopsi ve prosopometamorfopsi gibi kavramlarla açıklanıyor. Palinopsi, daha önce görülen bir görüntünün ortadan kalktıktan sonra yeniden algılanması anlamına gelirken, prosopometamorfopsi yüzlerin biçiminde veya özelliklerinde bozulmalar yaşanmasıyla ortaya çıkıyor.
Karl'ın vakasında ise yüz algısındaki değişim dikkat çekiyor. Yüzlerin işlenmesinde önemli rol oynayan beynin sağ temporal lobuna odaklanan araştırmacılar, ameliyat sırasında bu bölgenin bir kısmının çıkarılmış olmasının yaşanan değişimle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor.
Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, Karl'ın insan yüzlerinde kedisinin özelliklerini, hatta kedisinde insan yüzüne ait hatları görebilmesinin hafıza ile görsel algı arasındaki ilişkiye işaret ettiğini söyledi. Duchaine'e göre hafızada saklanan tekil yüz özellikleri, o anda algılanan görüntüyü etkileyebiliyor.
GÖRDÜĞÜ YÜZLER GÖRSELLEŞTİRİLDİ
Araştırmanın bir diğer dikkat çekici boyutu ise Karl'ın yaşadıklarının başkalarına aktarılabilmesi için yapay zekadan yararlanılması oldu. Brad Duchaine ve Karl, genç adamın gördüğü yüzleri temsil edebilecek görseller oluşturmak amacıyla yapay zeka araçlarıyla birlikte çalıştı.
Araştırmacılara göre yeni nesil yapay zeka sistemleri, görsel algı bozukluklarının anlaşılmasında önemli olanaklar sunuyor. Birkaç kelime veya kısa bir açıklamayla saniyeler içinde görsel üretilebilmesi, ortaya çıkan görüntülerin hastanın tarif ettiği deneyime uyana kadar yeniden düzenlenmesine imkan tanıyor.
Duchaine, bu teknolojinin görsel algı bozukluğu yaşayan kişilerin deneyimlerini çok daha gerçekçi biçimde ortaya koyabileceğini belirtti. Hastanın tam olarak ne gördüğünü anlamanın, yaşadığı sorunun araştırılmasını ve belirtileri kontrol altına alabilecek yöntemlerin geliştirilmesini kolaylaştırabileceğini vurguladı.
Daha önce bu tür deneyimleri yalnızca sözcüklerle tarif etmek zorunda kalan hastalar, artık görselleştirme çalışmalarına doğrudan katılabiliyor.
1986'DA DA BENZER BİR OLAY YAŞANMIŞTI
Karl'ın yaşadıkları, bilimsel kayıtlardaki ilk örnek değil. Cortex dergisinde 1986 yılında yayımlanan başka bir vaka, yüz algısındaki bu sıra dışı değişimlerin geçmişte de gözlemlendiğini ortaya koyuyor.
O dönemde 58 yaşındaki bir kadın, otobüste yolculuk ederken başka bir yolcunun kaniş cinsi köpeğine baktı. Ardından diğer yolculara çevirdiği bakışlarında aynı görüntüyle karşılaştı: Otobüsteki herkesin yüzü köpek yüzüne dönüşmüştü.
Kadının yaşadığı durumun arkasında felç kaynaklı beyin hasarı bulunuyordu. Hasar yalnızca yüz algısını etkilememiş, kadının tanıdığı insanları ve hatta kendi dairesini tanımasını da güçleştirmişti.
NEDEN SADECE İNSAN YÜZLERİNDE ORTAYA ÇIKIYOR?
Kedi ve köpek yüzlerinin insan yüzlerinde belirmesi, araştırmacıların üzerinde durduğu en önemli ayrıntılardan biri. Çünkü her iki vakada da hayvanlara ait yüz özellikleri ağaç, mobilya veya başka nesnelerde değil, yalnızca insan yüzlerinde ortaya çıkıyor.
Bu durum, beynin görsel dünyayı yalnızca gözlerden gelen bilgilerle değerlendirmediğini, hafızadaki verileri de algılama sürecine dahil ettiğini gösteriyor. İnsan yüzlerini tanıma ve yorumlama mekanizmasının diğer görsel nesnelerden farklı biçimde çalışması, araştırmanın önemli bulguları arasında yer alıyor.
Bilim insanları, bu sıra dışı algı bozukluklarının nasıl ortaya çıktığını daha iyi anlayabilmek için yeni vaka incelemelerine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Yapay zeka destekli fotogerçekçi görsellerin de hastaların yaşadıklarını belgelemek ve araştırmacılara aktarmak açısından giderek daha değerli bir araç haline gelmesi bekleniyor.
İsrail'den şok F-35 iddiası: ABD'de kapalı kapılar ardında 'Türkiye' hesabı! 'İki aşamalı plan'
Dev roket havada arızalandı! 40 adet kargo kayboldu
Kaynak: Milliyet Son Dakika