Milli Mücadele’nin Adapazarı kahramanı kitaplaştı! Ramiz Bey’in bilinmeyen hikâyesi

Adapazarı, Millî Mücadele yıllarında yalnızca işgal ve çatışmalarla değil, bağımsızlık mücadelesine verilen destekle de tarihe geçti. Bu dönemde Kuvay-ı Milliye saflarında görev alan ve Adapazarı çevresinde önemli çalışmalar yürüten Binbaşı Ramiz Bey’in yaşamı, torunu Hasan Tahsin Benli tarafından kitaplaştırıldı. Cumhuriyet Kitapları etiketiyle Mayıs 2026’da yayımlanan “Ramiz: Teşkilat-ı Mahsusa’dan Millî Mücadele’ye” adlı eser, bir askerin yaşam öyküsü üzerinden Adapazarı’nın Millî Mücadele dönemindeki rolüne de ışık tutuyor.; ADAPAZARI’NDA KUVAY-I MİLLİYE MÜCADELESİ 1883 yılında Artvin’in Hopa ilçesinde dünyaya gelen Ramiz Bey, Kara Harp Okulu’ndan mezun olduktan sonra askerlik görevine başladı. Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı’nda görev alan Ramiz Bey, 1914 yılında Teşkilat-ı Mahsusa’ya katılarak Kafkasya’da faaliyet yürüttü. Daha sonra Filistin Cephesi’ne gönderilen Ramiz Bey, İngilizlere esir düştü ve 16 ay esir kampında kaldı. 5 Ocak 1920’de İstanbul’a dönen Ramiz Bey, Milli Mücadele’ye katılmak üzere Adapazarı’na yönlendirildi. Fevzi Paşa ve İsmet Bey’in girişimleriyle gerçekleşen görevlendirme sonrasında ailesine de kavuşan Ramiz Bey, uzun süre ayrı kaldığı iki buçuk yaşındaki kızı Perihan’ı ilk kez gördü. O dönemde Adapazarı ve Kocaeli bölgesi, Anadolu’ya silah, cephane ve insan sevkiyatında önemli bir güzergâh olarak kullanılıyordu. Ramiz Bey ve kuzeni Rauf Bey, bölgede yaşayan Karadenizlileri örgütleyerek Kuvay-ı Milliye saflarını güçlendirdi. İki isim, Millî Mücadele karşıtı padişah yanlısı grupların faaliyetlerine karşı da mücadele yürüttü. İSMET İNÖNÜ VE HALİDE EDİP’E GÜVENLİ GEÇİŞ DESTEĞİ Ramiz Bey ve Rauf Bey’in Adapazarı’ndaki faaliyetlerinin en dikkat çekici bölümlerinden biri, Ankara’ya geçmek isteyen isimlere sağladıkları destek oldu. Nisan 1920’de İsmet Bey (İnönü) ve beraberindekilerin Anadolu'ya güvenli şekilde geçişinde iki ismin de rol aldığı belirtiliyor. Yazar Benli'nin aktardığı bilgilere göre Halide Edip Adıvar da Ankara yolculuğu sırasında Ramiz ve Rauf beylerin yardımlarından yararlandı. Adıvar, bu süreci “Türk’ün Ateşle İmtihanı” adlı eserinde anlattı. Dönemin önemli isimlerinden Ali Fuat Paşa da 1953 yılında yayımlanan “Millî Mücadele Hatıraları” kitabında Ramiz ve Rauf beylerin bölgedeki çalışmalarına yer verdi. GİRESUN’DA GÖREV YAPTI, 50 YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ Millî Mücadele’nin başarıyla sonuçlanmasının ardından binbaşılığa yükselen Ramiz Bey, Mustafa Kemal Paşa’nın da rolüyle Giresun Askerlik Şubesi Başkanlığı görevine getirildi. Mustafa Kemal Paşa, 19 Eylül 1924’te Giresun ziyareti sırasında Ramiz Bey’i de ziyaret etti. İstiklal Madalyası dahil dört madalya sahibi olan Ramiz Bey, savaş yıllarında bozulan sağlığı nedeniyle 17 Ağustos 1931’de emekliye ayrıldı. Şeker hastalığı ve diğer sağlık sorunlarıyla mücadele eden Ramiz Bey, 10 Nisan 1933’te 50 yaşında hayatını kaybetti. 800’Ü AŞKIN KAYNAKTAN YARARLANDI Hasan Tahsin Benli, büyükbabasının yaşamını anlattığı kitap için 800’ü aşkın kitap, makale, yüksek lisans ve doktora tezinden yararlandı. Sekiz yıllık bir çalışmanın ürünü olan eser, Ramiz Bey’in kişisel yaşamının yanı sıra Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan tarihsel süreci de ele alıyor. Kitap, Adapazarı’nın Millî Mücadele yıllarında üstlendiği lojistik ve örgütlenme rolünü, dönemin önde gelen isimlerinin Anadolu’ya geçişinde sağlanan desteği ve Kuvay-ı Milliye faaliyetlerini bir askerin yaşam öyküsü üzerinden yeniden gündeme taşıyor.