İhracat var, maliyet baskısı artıyor! SAKARYA SANAYİSİNİ ZORLU SINAV BEKLİYOR
Sakarya Yenihaber/ Birsen Kır
YENİDEN GÜNDEME TAŞIDI
Türkiye'nin önemli üretim ve ihracat merkezlerinden Sakarya, milyarlarca dolarlık dış satımı, otomotiv sanayisi ve yeni yatırım projeleriyle ekonomideki ağırlığını koruyor. Ancak üretim gücünün arkasındaki maliyet tablosu giderek daha fazla dikkat çekiyor. Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi'nde (YD-ÜFE) yaşanan artış, özellikle ihracata yönelik üretim yapan işletmeler açısından maliyet ve rekabet tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre YD-ÜFE, Ekim 2026'da bir önceki aya göre yüzde 0,75, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,45 arttı. Yılın başından bu yana artış yüzde 29,66 olurken, on iki aylık ortalamalara göre yükseliş yüzde 33,17 olarak gerçekleşti. Sakarya'nın ilk 10 ayda gerçekleştirdiği 4 milyar 436 milyon dolarlık ihracat düşünüldüğünde, üretim maliyetleri ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücü şehir ekonomisi açısından daha da önem kazanıyor.
ENERJİDE YÜZDE 144,50 ARTIŞ!
YD-ÜFE verilerinde en dikkat çekici gelişme enerji grubunda yaşandı. Ana sanayi grupları arasında enerjide yıllık fiyat artışı yüzde 144,50'ye ulaştı. Ara mallarında yüzde 32,84, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 23,46, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 27,98, sermaye mallarında ise yüzde 21,08 artış kaydedildi. Sanayinin iki temel sektöründe yıllık artış madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 38,21, imalat sanayisinde yüzde 33,36 oldu. Aylık bazda ise YD-ÜFE yüzde 0,75 artarken, imalat ürünlerindeki yükseliş yüzde 0,76 olarak gerçekleşti. Enerji grubunda aylık artış yüzde 2,45 oldu. Özellikle enerji ve ara malı fiyatlarındaki yükseliş, üretim süreçlerinde bu girdileri kullanan sanayi işletmelerinin maliyet yönetimini daha önemli hale getiriyor.
SAKARYA 7'NCİ SIRADAKİ YERİNİ KORUDU
Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre Sakarya, 2026 yılının ilk 10 ayında 4 milyar 436 milyon 670 bin dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Böylece Türkiye'nin en fazla ihracat yapan şehirleri arasında 7'nci sıradaki yerini korudu. Ocak ayında 559 milyon 125 bin dolarla yıla başlayan Sakarya, şubat ayında 389 milyon 774 bin, mart ayında 337 milyon 742 bin, nisan ayında 458 milyon 499 bin dolarlık ihracat yaptı. Mayıs ayında 421 milyon 499 bin dolar olan dış satım, haziranda 487 milyon 404 bin dolara yükseldi. Temmuz ayında 556,5 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren şehir, ağustosta 347 milyon 453 bin dolara geriledi. Eylülde 451 milyon 986 bin dolara yükselen ihracat, ekimde 429 milyon 384 bin dolar olarak kayıtlara geçti. Sakarya'nın ihracattaki güçlü konumuna rağmen özellikle aylık rakamlardaki dalgalanmalar dikkat çekti.
OTOMOTİV İHRACATIN LOKOMOTİFİ
Sakarya'nın ihracatında en büyük pay otomotiv sektörüne ait. 2026'nın ilk 10 ayında otomotiv endüstrisinde 3 milyar 674 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirildi. Bu rakam, şehrin toplam ihracatının yaklaşık yüzde 83'ünü oluşturdu. Otomotivin ardından 130 milyon dolarla demir ve demir dışı metaller, 88 milyon dolarla kimyevi maddeler ve mamulleri, 79 milyon dolarla çelik, 66 milyon dolarla makine ve aksamları sektörleri geldi. Bu tablo, Sakarya sanayisinin ihracatında otomotivin belirleyici rolünü ortaya koyarken, üretim maliyetlerindeki değişimlerin şehir ekonomisi üzerindeki önemini de artırıyor.
SANAYİDE ÜRETİM GÜCÜ BÜYÜK
TOBB'un 2025 yılı verilerine göre Sakarya'da sanayi kapasite raporu sayısı 1.570'e yükseldi. Bu raporlara göre şehir sanayisinde 100 bin 121 kişi çalışıyor. 2026 yılının ilk dokuz ayında ise Sakarya'da 162 bin 696 araç üretildi. Toyota, TürkTraktör ve Otokar'ın üretim faaliyetleriyle öne çıkan şehirde üretilen araçların 108 bin 841'i ihraç edildi. Sakarya'nın Türkiye toplam taşıt üretimindeki payı yüzde 16,49 olarak hesaplandı. Bu rakamlar, şehrin yalnızca ihracatta değil, üretim kapasitesinde de ülke ekonomisinin önemli merkezlerinden biri olduğunu gösteriyor.
İHRACATÇININ ÖNÜNDE MALİYET SINAVI
Sakarya'nın ihracat performansı, üretim kapasitesi ve yeni yatırım hedefleri şehrin ekonomik gücünü ortaya koyuyor. Ancak yurt dışı üretici fiyatlarındaki artış, enerji ve üretim girdilerindeki maliyet baskısının sanayi açısından yakından izlenmesi gerektiğini gösteriyor. Özellikle otomotiv, metal, kimya ve makine sektörlerinin ağırlıkta olduğu Sakarya'da üretim maliyetlerinin yanı sıra uluslararası pazarlarda fiyat rekabetini korumak da önem taşıyor. Bir tarafta 4,4 milyar doları aşan ihracat, yüz binlerce araçlık üretim ve yeni fabrika yatırımları; diğer tarafta yükselen üretici fiyatları ve zorlu rekabet koşulları bulunuyor. Sakarya sanayisi 2026 yılını güçlü üretim kapasitesiyle tamamlama hedefini korurken, önümüzdeki dönemde maliyetlerin ve ihracat performansının nasıl şekilleneceği merak konusu.
Kaynak: Sakarya Yenihaber