Afetler gelmeden riskler belirlenecek
Sakarya Üniversitesi ( SAÜ), iklim değişikliğinin yol açtığı afetlere karşı yeni bir çalışma başlattı. Üniversite öncülüğünde hazırlanan "İklim Afetlerinde Kırılgan Bölgeler ve Grupların Haritalanmasıyla Erken Uyarıdan Erken Eyleme" projesi, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) uluslararası katılımcılara tanıtıldı.
Proje kapsamında, afet riski yüksek bölgeler ile bu bölgelerde yaşayan ve afetlerden daha fazla etkilenme ihtimali bulunan vatandaşların belirlenmesi amaçlanıyor.
AFET RİSKLERİ HARİTALANDIRILACAKSAÜ Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mahnaz Gümrükçüoğlu Yiğit yürütücülüğünde hazırlanan projede, Prof. Dr. Hülya Karabaş, Doç. Dr. Handan Akyiğit ve Zeynep Özdamar'ın yanı sıra AFAD ile Sakarya Muhtarlar Federasyonu da yer alıyor.
Çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri ve uydu görüntülerinden yararlanılarak sel, şiddetli yağış ve sıcak hava dalgaları gibi afetlerin bölgesel etkileri analiz edilecek.
Elde edilecek verilerle yalnızca riskli alanlar değil, bu alanlarda yaşayan savunmasız gruplar da belirlenecek.
"MESELE SADECE MEKÂNSAL DEĞİL"Projenin ayrıntılarını anlatan Doç. Dr. Mahnaz Gümrükçüoğlu Yiğit, son yıllarda iklim değişikliğinin etkisiyle yaşanan afetlerin toplumun her kesimini aynı ölçüde etkilemediğine dikkat çekti.
Yiğit, "Özellikle son dönemde çok yaşanmaya başlayan etkili sıcak hava dalgası, şiddetli yağış ve sel gibi birçok afet var. Temel çerçevemizin bir bölümü, bu afetlerin uzun yıllara dayalı etkilerini ve bölgesel açıdan mevcut durumunu ortaya çıkarmak ve haritalandırmak" dedi.
Afet riskinin yüksek olduğu bölgeleri mikro ölçekte belirlemeyi hedeflediklerini söyleyen Yiğit, şöyle devam etti:
"Mesele sadece mekânsal değil, bu mekânsal bilginin insana nasıl yansıdığını ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Aynı mekân içerisinde savunmasız grupların ya da kişilerin ne kadar etkilendiğini ortaya çıkarmak, belgelemek ve haritalandırmak. Dolayısıyla bu iki haritalandırmayı aynı mekânsal çerçevede birleştirmeyi amaçlıyoruz."
ÖNCELİK RİSK ALTINDAKİ VATANDAŞLARDAProje kapsamında özellikle yaşlı, bakıma muhtaç, yalnız yaşayan ve tarımsal alanlarda çalışan kişiler gibi afetlerden daha fazla etkilenebilecek gruplara odaklanılacak.
Bu kişilerin yaşadıkları bölgelerde karşılaşabilecekleri tehlikeler önceden belirlenerek afet gerçekleşmeden gerekli tedbirlerin planlanmasına yönelik bir sistem oluşturulacak.
Yiğit, kırılgan gruplara öncelik verilerek can kayıpları ve diğer zararların azaltılmasını amaçladıklarını belirtti.
AFET SONRASINI BEKLEMEYECEKLERGeleneksel afet yönetiminde çoğunlukla afet sonrasında sahadan gelen bilgilere göre müdahale ve lojistik destek sağlandığını ifade eden Yiğit, geliştirdikleri modelle bu yaklaşımı değiştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Afet meydana gelmeden önce hangi bölgede, hangi vatandaşların, ne tür yardımlara ihtiyaç duyabileceğinin belirlenmesini amaçladıklarını anlatan Yiğit, "Biz bunu tersine çevirmek istiyoruz aslında. Çıktılarımızda afet öncesinde bunların hepsinin mikro bölgeler açısından planlanmış olmasını hedefliyoruz" ifadelerini kullandı. Projenin yalnızca Sakarya ile sınırlı kalmayacak şekilde tasarlandığını belirten Yiğit, geliştirilecek sistemin Türkiye'nin farklı bölgelerinde de uygulanabileceğini vurguladı.
Riskli alanlarla savunmasız grupları aynı harita üzerinde birleştiren bir çalışma ortaya koyacaklarını ifade eden Yiğit, modelin farklı şehirlerin afet yönetim planlarına da katkı sağlayabileceğini söyledi.
"ÖNLEM ALMAK ZARARI AZALTIR"Afetlerle mücadelede erken önlemlerin önemine dikkat çeken Yiğit, depreme karşı dayanıklı binalar inşa edilmesi gibi iklim kaynaklı afetler için de önceden hazırlık yapılması gerektiğini belirtti.
Yiğit, afetlerden önce alınacak tedbirlerin hem can kayıplarını hem de afet sonrasında ortaya çıkabilecek ekonomik ve sosyal zararları azaltabileceğini ifade etti.
Kaynak: Söz Sakarya Gazetesi