Devletin Parası Nereye Gidiyor?

DEVLETİN PARASI YATIRIMA MI GİDİYOR, YOKSA PARADAN PARA KAZANMAYA MI?Bir ülkede devlet neden teşvik verir? Neden esnafa kredi imkânı sunar, girişimciye destek olur, yatırım yapacak insana ucuz finansman sağlamaya çalışır?Elbette insanlara para dağıtmak için değil!Yeni iş yerleri açılsın, fabrikalar kurulsun, atölyeler çalışsın, yeni makineler alınsın, üretim artsın, istihdam sağlansın, piyasaya mal ve hizmet sunulsun diye…Yani devlet, verdiği paranın karşılığında ekonomiye yeni bir değer kazandırılmasını bekler.Peki, bizde bazen ne oluyor?Devletin yatırım yapılsın diye verdiği kredi alınıyor, işletme kurmak yerine başka alanlara yönlendiriliyor. İşletme sermayesi diye alınan para ticari faaliyete girmiyor; borsaya, fona, altına, gümüşe veya başka yatırım araçlarına aktarılıyor. Üretim için verilen destek, üretimden uzaklaşıp para kazanma aracına dönüşüyor. Şimdi soralım: Bunun adı yatırım mıdır?Bir esnaf düşünün. Devlet ona işini büyütsün, yeni bir şube açsın, mal alsın, eleman çalıştırsın diye uygun şartlarda kredi veriyor. Esnaf bu parayla işini büyütmek yerine gidip borsadan hisse alıyor, bir fona yatırıyor veya altın alıp kenara koyuyor.Kendi açısından belki kazançlı bir iş yaptığını düşünüyor. Ama ülke ekonomisi açısından durum aynı mı?Devletin ucuz kredi vermesinin bir maliyeti vardır. Bu para ya kamu kaynaklarından karşılanır ya da finans sistemi üzerinden belli bir maliyetle kullandırılır. Sonuçta bu imkânın arkasında milletin vergisi, devletin kaynağı ve ülkenin ekonomik gücü vardır.O para üretime gitmediğinde yeni bir iş yeri açılmaz, yeni bir işçi istihdam edilmez, piyasaya yeni bir ürün çıkmaz. Ama kredi borcu büyümeye, faiz veya finansman yükü işlemeye devam eder.Bir başka örnek verelim. Bir üretici, ham madde almak için piyasadan kredi kullanıyor. Ancak ham madde almak yerine parasını ticari mala yatırıp depoluyor. Mal piyasaya çıkmıyor, piyasadaki arz azalıyor. Talep aynı kalırken ürünün miktarı azalınca fiyat yükseliyor.Sonra aynı insan, elindeki malı daha pahalıya satmayı bekliyor.Peki, bunun bedelini kim ödüyor?O ürünü almak zorunda olan vatandaş!İşte ekonominin çarkları böyle bozuluyor. Herkes üretmek yerine eldeki parayla mevcut değerin fiyatının yükselmesini beklerse ortada yeni bir zenginlik oluşmaz. Sadece mevcut zenginlik el değiştirir. Birinin kazancı, çoğu zaman başka birinin daha pahalıya alışveriş yapması anlamına gelir.Bir ülkenin ekonomisi, herkesin birbirinin parasını kazanmaya çalışmasıyla değil, herkesin ortaya yeni bir değer koymasıyla büyür. BORÇ ALIP ALTIN, GÜMÜŞ, FON VE BORSA PEŞİNDE KOŞMAK!Bir de işin başka bir tarafı var.Kendi birikimiyle yatırım yapan insana kimse bir şey diyemez. Herkes parasını istediği şekilde değerlendirmekte özgürdür. Borsaya girer, fona para yatırır, altın alır, gümüş alır. Kazanır veya kaybeder. Bu kendi tercihidir.Ancak borç alarak, kredi kullanarak, ticari sermayesini üretimden çekerek bu piyasalara girmenin başka bir boyutu vardır.Borsada kaybeden, zararını çıkarmak için yeniden borç arıyor. Fonda beklediği kazancı elde edemeyen başka bir yatırım aracına yöneliyor. Altın yükseliyor, bu defa altına yetişmeye çalışıyor. Gümüş yükseliyor, bu kez gümüşe koşuyor.Herkes birbirinin kazandığı paraya bakıyor ama kimse şu soruyu sormuyor:Biz bu ülkeye ne ürettik?Kaç kişiye iş verdik? Kaç yeni işletme açtık? Kaç ürün piyasaya sunduk? Kaç ailenin geçimine katkı sağladık?Bir ülkenin insanları üretimden çok fiyat hareketlerinden kazanç sağlamaya odaklanırsa ekonomi gerçek gücünü kaybeder.Üstelik borçla yapılan bu yatırımlar, işler ters gittiğinde yalnızca yatırım yapan kişiyi etkilemez. Borç geri ödenemezse bankanın alacağına, bankanın riskine, piyasadaki kredi imkânlarına ve nihayetinde ekonomik sisteme kadar uzanan bir sorun ortaya çıkar.Altın ve gümüş almak tek başına ülkeye zarar vermek değildir. Borsada işlem yapmak da suç değildir. Fon yatırımı yapmak da yanlış değildir.Yanlış olan, üretim ve istihdam için oluşturulmuş kaynakları amacından saptırmak, borçla spekülasyon yapmak ve kısa vadeli kazanç uğruna ekonomik dengeleri görmezden gelmektir.DEVLETİN TEŞVİĞİ KİŞİNİN DEĞİL, MİLLETİN GELECEĞİNİN PARASIDIR!Devlet teşvik veriyorsa karşılığında bir ekonomik fayda beklemelidir. Kredi veriyorsa o kredinin hangi amaçla kullanıldığını denetlemelidir. İşletme kurmak için verilen destek gerçekten işletme kurmaya, üretim için verilen kaynak gerçekten üretime gitmelidir.Çünkü devletin kaynağı sınırsız değildir.Bugün bir kişiye üretim yapsın diye verilen imkân, amacına uygun kullanılmazsa yarın gerçekten üretim yapmak isteyen başka bir esnafa kaynak kalmayabilir.İş kurmak isteyen kredi bulamaz, makine almak isteyen finansmana ulaşamaz, istihdam sağlamak isteyen sermaye bulamaz. Ama üretime gitmesi gereken para, üretim dışındaki alanlarda dolaşmaya devam eder.Sonra hep birlikte soruyoruz: Neden üretim pahalı? Neden esnaf ayakta kalamıyor? Neden fiyatlar düşmüyor? Neden gençler iş bulamıyor?Belki de önce paranın nereye gittiğine bakmamız gerekiyor.Şunu unutmayalım:Devletin verdiği teşvikle borsada kazanç sağlamak, o teşvikin amacına hizmet edildiği anlamına gelmez.Borçla altın almak, gümüş almak, fon almak kişisel bir tercih olabilir; ancak üretim için ayrılmış kaynağı bu işlere yönlendirmek toplumsal bir sorumluluk meselesidir.Bizim ihtiyacımız daha fazla borsa oyuncusu değil; daha fazla üretici, daha fazla işletme, daha fazla istihdam ve daha fazla katma değerdir.Çünkü bir ülke, parasının değerini yalnızca altının kaç lira olduğuyla değil, insanının ne ürettiğiyle, kaç kişiye iş verdiğiyle ve geleceğe ne bıraktığıyla ölçer.Devletin parası üretime gitmeli, üretimin parası piyasaya dönmeli, piyasanın kazancı millete ulaşmalıdır.Aksi hâlde herkes parasını artırmaya çalışırken ülkenin üretecek gücü azalır.Ve sonunda herkes zengin olmaya çalışırken hep birlikte fakirleşiriz.