Kedinin Fareyle Oynadığı Gibi…

Hiç düşündünüz mü, bir kedi fareyi yakaladığında neden hemen öldürmez..? Bazen bırakır, bazen yeniden yakalar, biraz uzaklaştırır, sonra tekrar önüne koyar. Fare kaçtığını sanır, kurtulduğunu düşünür. Oysa ne zaman kaçacağına, ne zaman yakalanacağına karar veren kendisi değildir. Oyunun kurallarını başkası belirlemektedir çünkü. Şimdi bir de insanın hayatına bakalım. Siyasetin bitmeyen vaatlerine, değişen gündemlere, bir türlü çözülemeyen sorunlara… Bir gün umutlandırılan, ertesi gün başka bir beklentiye sürüklenen insanlara… Sonra dönüp bir de doğaya bakalım. Kuruyan göllere, kesilen ormanlara, kirlenen denizlere, betonun altında can çekişen topraklara… İnsan sormadan edemiyor; "Birileri, üzerinde yaşadığımız dünyayı da kedinin fareyle oynadığı gibi çaresiz bırakıp sonunu mu hazırlıyor..?" diye. Ne acıdır ki bugün insan da doğa da aynı oyunun içinde. Bir tarafta geçim derdiyle boğuşan, geleceğinden endişe eden insanlar; diğer tarafta yaşam alanları ellerinden alınan, dengesi bozulan bir doğa… İkisinin de ortak kaderi, birilerinin çıkar hesaplarına kurban edilmek..! * BAŞKA BİR DÜNYANIZ MI VAR..? Asıl merak ettiğim bugün kendi çıkarları uğruna insanı ve doğayı kurban edenler, kendi bindikleri dalı kestiklerinin farkında değiller mi..? Birileri daha fazla kazanacak, birileri servetine servet katacak diye ormanları yok ediyor, gölleri kurutuyor, dereleri kirletiyor, toprağı zehirliyorlar. Onlara soruyorum: Yoksa sizin bu dünyadan başka bir dünyanız mı var..? Başka bir gezegeniniz mi var ki burada kirlettiğiniz havayı sizde solumayacaksınız..? Başka bir su kaynağınız mı var ki bu ülkenin göllerini,derelerini, akarsularını kuruttuğunuzda susuz kalmayacaksınız..? Başka bir toprağınız mı var ki bugün zehirlediğiniz toprakta yarın sizin çocuklarınızın çocukları da yaşamayacak..? * RAKAMLAR BAŞKA, HAYATLAR BAŞKA Bir gün büyük müjdeler veriliyor, ertesi gün yeni bir krizle uyanıyoruz. Başka bir gün geleceğin aydınlık olduğu anlatılıyor, ertesi gün vatandaş mutfak masrafını, kirayı, faturayı nasıl ödeyeceğini düşünüyor kara kara… TÜİK’in 3 Kasım 2026 tarihinde açıkladığı verilere göre yıllık tüketici enflasyonu ekim ayında yüzde 29,77. Ancak; hayatın gerçek karşılığını markette etikete bakıp ürünü rafa bırakan anneden, ay sonunu getiremeyen emekliden, çocuğunun ihtiyacını karşılamak için kendi ihtiyacından vazgeçen babadan daha iyi kim anlatabilir..? Seçim zamanı hatırlanan, seçim sonrasında sesi duyulmayan vatandaş; her yeni gündemle biraz daha yoruluyor, biraz daha yıpranıyor. Bir gün umutlandırılıyor, bir gün korkutuluyor, bir gün başka bir tartışmanın içine çekiliyor. Tıpkı kaçtığını sanan fare gibi… Ama asıl acı olan, bu oyunun yalnızca insan hayatıyla sınırlı kalmaması. Çünkü biz kendi geleceğimizi tartışırken, gelecek nesillerin yaşam hakkını da tüketiyoruz..! * NEYİ BEKLİYORUZ..? Bir zamanlar çevresinde hayatın aktığı göllerimiz her geçen gün biraz daha küçülüyor. DSİ’nin 1 Temmuz 2025 ve 1 Temmuz 2026 tarihli ölçümlerine göre Burdur Gölü’nün su kotu bir yılda 31 santimetre, Salda Gölü’nünki ise 14 santimetre geriledi. Eğirdir ve Beyşehir göllerindeki su kayıpları da tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor. Üstelik bütün bunları yalnızca iklim değişikliğine bağlayamayız. Aşırı su tüketimi, plansız sulama ve yeraltı sularının bilinçsizce kullanılması da bu tablonun önemli nedenleri arasında. Bir göl çekildiğinde yalnızca su eksilmez. Balıkların yaşam alanı daralır, kuşların yuvası kaybolur, toprağın nemi değişir, çiftçinin geleceği belirsizleşir. Bir derenin yatağı kuruduğunda yalnızca suyun sesi kesilmez; onunla birlikte yaşayan bütün bir ekosistem yara alır. Ya ormanlarımız..? Tarım ve Orman Bakanlığının 5 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre, bu yıl meydana gelen 2 bin 111 orman yangınında 24 bin 527 hektar orman, içindeki milyonlarca canlıyla birlikte yandı. Üstelik bu yangınların yüzde 86’sının insan kaynaklı olduğu bildirildi ki, en acısı da bu olsa gerek..! Doğanın sabırla, nesiller boyu dokuduğu bir orman, birkaç saatlik ihmalde yok olup gidiyor. Alevlerin yuttuğu ise yalnızca odun ve yaprak değil; nefesimiz, suyumuz ve çocuklarımızın yarını… Denizlerimiz kirleniyor, derelerimiz atıklarla boğuluyor, kıyılarımız betonlaşmanın ve rantın baskısı altında kalıyor. Seller, kuraklıklar, aşırı sıcaklar ve yangınlar bize aynı gerçeği hatırlatıyor: Doğanın sınırları var. Fakat biz, bu dünyanın emanetçisi olmak yerine onu acımasızca yağmalayan birer işgalci gibi davranıyoruz.    Teknoloji gelişsin bilim ilerlesin, buna kimsenin itirazı olamaz. Peki bütün bu gelişmeler insanın sağlığını, güvenliğini ve doğanın dengesini korumak için mi kullanılacak, yoksa yalnızca daha fazla kazanç elde etmek için mi..?    Çünkü mesele yalnızca karnımızı doyurmak değil. Ne yediğimizi, ne içtiğimizi, nasıl üretildiğini ve gelecek nesillere nasıl bir yaşam bırakacağımızı bilmektir.    Bir zamanlar soframızda doğanın kendi kokusu vardı. Şimdi ise o kokuyu, o gerçek lezzeti hatırlamakta bile zorlanıyoruz. İnsan, yediği domatesin bile gerçek tadını arar hale geldiyse burada durup düşünmek gerekmez mi..? * KALKINMA ADI ALTINDA    Elbette her selin, her kuraklığın, her depremin tek bir nedeni yok. Deprem, yer kabuğundaki hareketlerle oluşur; iklim değişikliği depremin doğrudan sebebi değildir. Fakat sel, aşırı yağış, sıcak hava dalgası, kuraklık ve orman yangını gibi olayların şiddeti ve etkisi iklim değişikliğiyle ağırlaşabilir. Üstelik plansız kentleşme, dere yataklarına yapılaşma, betonlaşma ve yetersiz altyapı, doğal tehlikeleri büyük felaketlere dönüştürebilir.    İşte tam da burada siyasetçinin, yöneticinin, karar vericinin sorumluluğu başlıyor.    Bir dere yatağına yapılaşmaya göz yumuluyorsa, bir ormanın geleceği kısa vadeli kazanç hesaplarına kurban ediliyorsa, su kaynakları bilimsel ve adil biçimde yönetilmiyorsa, bunun hesabı sorulmalıdır.    Kalkınma denilen şey, geride susuz toprak, kirli deniz, havasız şehir ve yaşanamaz bir çevre bırakmak olamaz..!    Hele ki bugün üç beş kuruş daha fazla kazanacağız diye kimyasal sanayi bölgelerine, çevreyi kirletebilecek tesislere, gerekli denetimler yapılmadan verilen izinlere göz yumuluyorsa, bunun bedelini kim ödeyecek..? * DİLOVASI NE DİYOR BİZE..?    Dilovası’nda yaşananları hemen hemen hepimiz biliyoruz. Tüm bu yaşananlar bize bir şey ANLATMIYOR MU..?    Dilovası’nda 9 Eylül 2025 gecesi, Poliport Limanı’ndaki tanker bekleme sahasında bulunan, köpük üretiminde kullanılan (TDI) yüklü bir tankerde basınç artışı nedeniyle kapak patladı ve kimyasal sızıntı meydana geldi. AFAD, itfaiye ve diğer ekipler müdahale etti. Dilovası’nda yaşanan kimyasal sızıntı ve ardından 18 Eylül 2026’da ise GEBKİM’deki Turkuaz Polyester fabrikasının bacasından yükselen siyah duman, çevreye yayıldığı belirtilen koku bölge halkını yeniden endişelendirdi. Ve doğayı kirletmenin bedelini yalnızca ağaçların, toprağın ve suların ödemediğini, o havayı soluyan insanların da ödediğini hatırlattı..!    Bunlar görmezden gelinecek olaylar değil. Bir bölgede sanayi büyürken orada yaşayan insanların güvenliği, sağlığı ve temiz çevrede yaşama hakkı küçülemez.    Sanayinin, üretimin, istihdamın elbette önemi var. Ancak üretim uğruna insan sağlığının ve çevrenin gözden çıkarılması kabul edilemez.    Birileri para kazanacak diye bizim suyumuz, toprağımız, havamız kirletilecek. Ardından hastalıklarla mücadele eden, ölen yine bu ülkenin insanı olacak.    Bugün kazanacağınız üç beş kuruşun yarın tedavi masraflarınıza, kaybettiğiniz sağlığınıza, kısalan ömrünüze yetmeyeceğini kimse unutmasın..!    Bir fabrikanın kazancı hesaplanırken, o fabrikanın çevresinde yaşayan insanların ve diğer canlıların sağlığı da hesaba katılmalıdır. Bir yatırımın getirisi konuşulurken, doğaya ve insana verebileceği zarar da aynı ciddiyetle konuşulmalıdır.   Birilerinin kasası dolacak diye bir halkın ciğerleri zehirle dolmasın..!   Birilerinin rantı büyüyecek diye çocuklarımızın geleceği yok olmasın..!   Bir ülkenin toprağı, suyu, havası kimsenin sınırsız kazanç sahası değildir.    “Balık baştan kokar” der atalarımız. Yönetimde örnek olmak, yalnızca güzel konuşmakla değil, doğru karar almakla mümkündür. “Lafla peynir gemisi yürümez.” Çevreyi korumak için de nutuk değil, bilimsel plan, denetim, şeffaflık ve kararlılık gerekir.    Üstelik bu sorumluluk yalnızca iktidarın değil. Yerel yönetimlerden merkezi yönetime, kamu kurumlarından özel sektöre kadar doğaya müdahale eden herkes hesap verebilir olmalıdır. Bir yanlış, onu yapanın siyasi rengine göre doğruya dönüşmez..! * SONUNDA KAZANAN OLMAYACAK..! Doğayla zıtlaşarak kazanamayız. Doğayla kavga edenin sonu hüsrandır çünkü. Bunu artık anlamak zorundayız. Gerçek çok açık; susuz kalan toprakta bereket, ormansız kalan yerde nefes olmaz. Deniz kirlenirse sadece sular değil, o sudan geçinen binlerce hayat da kararır. Ve en önemlisi, insan yoksa hiçbir şeyin anlamı yoktur..! İnsanın canından daha kıymetli ne olabilir bu hayatta..? Saraylarınız, köşkleriniz, fabrikalarınız, servetiniz… Kaybettiğiniz sağlığınızı, yok ettiğiniz doğayı, geri getiremeyeceğiniz bir insan ömrünü kim verebilir geri..? Saraylar, köşkler, fabrikalar, dünyanın bütün toprakları da sizin olsa ne olur, canınız sağ olmadıktan sonra..! Bir ülkenin gerçek zenginliği beton binaları, yolları, ekonomik rakamları değildir. İçilebilir suyu, verimli toprağı, temiz havası, korunan ormanları ve güven içinde yaşayabilen insanlarıdır. Bu satırlarda defalarca yazdım, yine yazıyorum ve ecel ile vuslatıma kadar da yazmaya devam edeceğim… İnsan hayatının üzerinde hiçbir makam, hiçbir servet, hiçbir çıkar hesabı olamaz..! Siyasetçi koltuğunu, şirket kazancını, yönetici makamını düşünebilir. Ama hiç kimsenin, kendi çıkarını bir ülkenin geleceğinin önüne koyma hakkı yoktur.   Kedinin fareyle oynadığı gibi insanın hayatıyla, doğanın dengesiyle, dünyanın geleceğiyle daha ne kadar oynanacak..?   Birileri para kazanacak, birileri makamını koruyacak, birileri servetine servet katacak diye biz daha ne kadar ölmeliyiz..!?   Öldükten sonra mı gelecek aklınız başınıza..? Unutmayın; fareyi oyuncağı sanan kedi, bir gün oyunun biteceğini hesaba katmaz. Fakat insanın doğayla oynadığı bu oyunun sonunda kazanan olmayacak. Çünkü doğayı kaybettiğimizde, kaybettiğimiz şey yalnızca bir orman, bir göl ya da bir nehir değil, kendi canımız olacak…!   Bir insanın hayatını kaybetmesinden, bir çocuğun zehirli havayı solumasından, bir ailenin hastalıkla mücadele etmesinden sonra mı anlayacaksınız bu yıkımın telafisi olmadığını..?    Bu ülke kimsenin oyun alanı, bu millet kimsenin oyuncağı, bu dünya da kimsenin sınırsız kazanç sahası değildir..!