Japon deprem uzmanı tek tek açıkladı: Marmara'da hangi bölgeler risk altında?

1990 yılından bu yana Türkiye'de yaşayan ve hem Türkiye'nin hem de Japonya'nın deprem dinamiklerini yakından takip eden Moriwaki, Türkiye'deki deprem hareketliliğinden Marmara'daki olası senaryolara, bina güvenliğinden deprem anında yapılması gerekenlere kadar birçok konuda açıklama yaptı. Marmara'da hangi fay hattına dikkat edilmeli?Moriwaki, Türkiye'nin bulunduğu coğrafyada çok sayıda tektonik levhanın bulunmasının fay sistemlerini karmaşık hale getirdiğini belirtti. Özellikle Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın geçmişte doğudan batıya doğru kırıldığını hatırlatan Moriwaki, Marmara Denizi'ndeki fayların durumuna dikkat çekti. Tekirdağ'dan Yalova-Çınarcık'a kadar uzanan yaklaşık 170 kilometrelik hattın farklı parçalara ayrılabileceğini belirten Moriwaki, bu parçaların aynı anda kırılması halinde 7,5'in üzerinde bir deprem meydana gelebileceğini ifade etti. Ancak Moriwaki'nin değerlendirmesine göre Marmara'nın kuzey kolunda farklı bir senaryo da mümkün. "Kuzey kolunda 7 büyüklüğünde deprem zor" Moriwaki, Silivri açıklarında meydana gelen ve Sakarya’da da hissedilen 6,1 büyüklüğündeki depremin ardından bölgedeki fayın bir bölümünün enerjisini boşalttığını savundu. Moriwaki, bu deprem sonrasında Silivri'nin batı tarafında yaklaşık 100 kilometrelik bölümün rahatladığını, geride ise Küçükçekmece'den Yalova-Çınarcık'a kadar yaklaşık 70 kilometrelik bir bölüm kaldığını söyledi. Bu nedenle kuzey kolda meydana gelebilecek yeni bir depremin büyüklüğünün çok yüksek olmayacağını öne süren Moriwaki, 5-6 civarında bir deprem beklediğini ve kuzey kolda 7 büyüklüğündeki bir depremin zor olduğunu dile getirdi. Ancak uzman, Marmara açısından asıl dikkat edilmesi gereken noktanın Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın güney kolu olduğunu vurguladı. "Gemlik-Bursa tarafında 7 büyüklüğünde deprem potansiyeli var" Bolu'dan başlayarak Gemlik, Bursa, Bandırma ve Balıkesir yönüne uzanan güney kola dikkat çeken Moriwaki, bu bölgede uzun süredir büyük bir deprem yaşanmadığını belirtti. Özellikle Gemlik-Bursa hattının 7 büyüklüğünde deprem potansiyeli taşıdığını ifade eden Moriwaki, böyle bir depremin yalnızca Bursa çevresini değil, İstanbul'u da etkileyebileceği uyarısında bulundu. Uzman, özellikle zeminin zayıf olduğu bölgelerde sarsıntının etkisinin daha fazla hissedilebileceğine dikkat çekerek Avcılar, Küçükçekmece, Büyükçekmece, Tuzla ve Pendik gibi bölgelerde hazırlığın önemine işaret etti. Küçük depremler büyük depremi önlüyor mu? Marmara'da zaman zaman meydana gelen 2 ve 3 büyüklüğündeki depremlerin, kamuoyunda "büyük depremin enerjisini boşaltıyor" şeklinde yorumlandığını hatırlatan Moriwaki, bunun doğru olmadığını söyledi. Moriwaki, deprem büyüklüğü ile açığa çıkan enerji arasındaki farkın sanıldığından çok daha büyük olduğunu belirterek, küçük depremlerin beklenen büyük depremin riskini ortadan kaldırmadığını ifade etti. Uzmanın verdiği örneğe göre, magnitüddeki her 1 birimlik fark enerji açısından yaklaşık 32 katlık değişime karşılık geliyor. Dolayısıyla 6 büyüklüğündeki bir deprem ile 3 büyüklüğündeki bir deprem arasında açığa çıkan enerji bakımından çok büyük bir fark bulunuyor. Bu nedenle Marmara'da meydana gelen küçük sarsıntıların, beklenen büyük deprem riskinin ortadan kalktığı şeklinde yorumlanmaması gerekiyor. Depremde en büyük tehlike: Panik Moriwaki, Türkiye'deki deprem hazırlığında yalnızca yapıların değil, toplumun afet bilincinin de güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Japonya'da çocukların küçük yaşlardan itibaren deprem, tsunami, tayfun ve diğer afetlere karşı eğitildiğini anlatan Moriwaki, Türkiye'de ise deprem sırasında insanların çoğu zaman panik nedeniyle yanlış kararlar verdiğini belirtti. Özellikle deprem sırasında balkondan atlamak, merdivenlere yönelmek veya binadan kaçmaya çalışmak gibi davranışların ciddi yaralanmalara neden olabileceğini vurgulayan uzman, deprem anında önceliğin kişinin bulunduğu yerde kendisini koruması olduğunu ifade etti. "Merdivenlere kaçmayın" Deprem sırasında merdivenlerin güvenli bir kaçış yolu olarak görülmemesi gerektiğini belirten Moriwaki, bina içerisindeki merdivenlerin sarsıntı sırasında tehlikeli hale gelebileceğine dikkat çekti. Uzman, deprem anında mümkün olduğunca baş ve boyun bölgesini koruyarak güvenli bir noktada çök-kapan-tutun davranışının uygulanmasını, sarsıntı sona ermeden dışarı çıkmaya çalışılmamasını önerdi. Deprem öncesinde bina ve zemin kontrolü Moriwaki'ye göre deprem hazırlığının en önemli aşamalarından biri yaşanılan binanın ve zeminin durumunu önceden öğrenmek. Özellikle şu noktaların kontrol edilmesi gerektiğini belirten Moriwaki: Binanın hangi tarihte yapıldığı,Yapının ruhsat ve iskan durumunun,Binanın bulunduğu zeminin özelliklerinin,Yapının deprem yönetmeliklerine uygunluğunun,Binada güçlendirme gerekip gerekmediğinin araştırılması.Uzman ayrıca ağır mobilyaların, dolapların ve beyaz eşyaların duvara sabitlenmesini önerdi. Çünkü deprem sırasında bina ayakta kalsa dahi devrilen eşyalar ciddi yaralanmalara yol açabiliyor. Deprem çantası nerede durmalı? Moriwaki, deprem çantasının hazırlanmasının tek başına yeterli olmadığını, doğru yerde tutulmasının da hayati önem taşıdığını belirtti. Deprem çantasının dolabın içerisinde veya ulaşılması zor bir noktada tutulmaması gerektiğini ifade eden uzman, çantanın mümkün olduğunca çıkışa yakın ve kolay ulaşılabilir bir yerde bulundurulmasını önerdi. Çantada ise özellikle su, düdük ve temel ihtiyaç malzemelerinin bulunması gerektiğini söyledi. Marmara için mesaj net: "Hazırlıklı olun" Yoshinori Moriwaki'nin açıklamalarında öne çıkan ortak mesaj ise Marmara'da olası deprem riskinin göz ardı edilmemesi gerektiği oldu. Uzman, küçük depremlerin büyük deprem riskini ortadan kaldırmadığını belirtirken, özellikle Gemlik-Bursa hattı ve zemini zayıf bölgeler için hazırlığın artırılması gerektiğini vurguladı. Moriwaki'ye göre depremi tamamen önlemek mümkün değil ancak sağlam binalar, doğru zemin seçimi, kentsel dönüşüm, afet eğitimi ve deprem anındaki doğru davranışlar can kayıplarını önemli ölçüde azaltabilir. Kaynak: Mynet.com