Mantarda büyük yanılgı! Salyangoz yiyor diye güvenmeyin!

Sakarya'da son dönemde etkili olan yağışlarla birlikte doğada yabani mantarların görülme sıklığı artarken, uzmanlardan mantar zehirlenmelerine karşı önemli uyarılar geldi. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (SUBÜ) Pamukova Meslek Yüksekokulu Gıda İşleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hamza Bozkır, doğadan toplanan mantarların bilinçsizce tüketilmesinin ciddi sağlık sorunlarına, hatta ölüme yol açabileceğini söyledi. SALYANGOZ YİYOR DİYE ZEHİRSİZ SANMAYIN!Halk arasında mantarların zehirli olup olmadığını anlamak için kullanılan yöntemlerin bilimsel bir dayanağı bulunmadığını belirten Prof. Dr. Hamza Bozkır, özellikle böceklerin ve salyangozların tükettiği mantarların güvenli olduğu düşüncesinin son derece tehlikeli olduğunu vurguladı. Bozkır, "Böceklerin ve salyangozların tükettiği mantarlar da insanlar için ölümcül olabilir. Örneğin insanlar için ölümcül toksinler içeren Amanita phalloides gibi mantarları salyangozlar ve böcekler rahatlıkla tüketebilir. Çünkü bu canlıların fizyolojileri insan metabolizmasından farklıdır" dedi. GÜMÜŞ KAŞIK VE SOĞAN TESTİNE GÜVENMEYİNMantarların zehirli olup olmadığının gümüş kaşık veya soğanla pişirilerek anlaşılamayacağını ifade eden Bozkır, bu yöntemin de yanlış inanışlardan biri olduğunu söyledi. Bozkır, "Mantarın gümüş kaşıkla veya soğanla pişirildiğinde kararması da zehirli olduğunu göstermez. Bu durum, mantardaki bazı enzimlerin oksijenle teması sonucu gerçekleşen kimyasal bir reaksiyondur. Tadı güzel veya kokusu hoş olan mantarlar da zehirli olabilir. Tat veya koku testiyle toksin tespiti yapmak imkânsızdır" ifadelerini kullandı. SAKARYA ORMANLARINDA BU MANTARLARA DİKKAT!Sakarya ormanlarında karşılaşılabilecek zehirli mantar türlerine de dikkat çeken Bozkır, özellikle üç türün ciddi risk oluşturduğunu belirtti. Amanita phalloides (evcikkıran) türünün Türkiye'deki ölümcül mantar zehirlenmelerinin önemli nedenlerinden biri olduğunu aktaran Bozkır, bu mantarın genellikle meşe ve kestane ormanlarında yetiştiğini söyledi. Şapka renginin zeytin yeşilinden sarıya kadar değişebildiğini belirten Bozkır, türün yenilebilir mantarlarla karıştırılabildiğini ifade etti. Kırmızı şapkası ve beyaz benekleriyle bilinen Amanita muscaria (sinek mantarı) türünün halüsinojenik ve nörotoksik bileşikler içerdiğini belirten Bozkır, ağaç kökleri ve odun kalıntıları çevresinde yetişen Omphalotus olearius türünün de ciddi zehirlenmelere neden olabileceği konusunda uyardı. "DEDEM DE BU MANTARI TOPLARDI" DEMEK YETERLİ DEĞİLMantarların dış görünüşlerinin birbirine benzeyebildiğini ve bu nedenle yanlış teşhislerin ortaya çıkabildiğini belirten Bozkır, geçmişten gelen geleneksel bilgilere güvenilmesinin büyük risk taşıdığını vurguladı. Bozkır, "Mantarların doğru şekilde sınıflandırılması mikroskobik incelemeler, spor renkleri, lamel yapıları ve gerektiğinde kimyasal testler gerektiren uzmanlık alanıdır. Vatandaşların 'benim dedem de bunu toplardı' düşüncesiyle hareket etmesi, nesilden nesile aktarılan yanlış bilgilerin devam etmesine neden olabilir" diye konuştu. Mantar zehirlenmelerinde tüketilen türün bilinmemesinin veya örnek bulunmamasının hastanelerde doğru tedaviye başlanmasını geciktirebileceğini de sözlerine ekledi. KARACİĞER VE BÖBREK NAKLİNE KADAR GİDEBİLİRYabani mantar zehirlenmelerinin geri dönüşü olmayan sonuçlara yol açabileceğini belirten Prof. Dr. Hamza Bozkır, vatandaşları doğadan bilinçsiz şekilde mantar toplamamaları konusunda uyardı. Bozkır, "Gıda güvenliği açısından güvenirliği kesin olarak ortaya konulmamış her yabani mantar potansiyel bir toksik risk taşır. Amatör toplayıcılıkta 'şüpheliyse at' kuralı yerine 'kesinlikle dokunma' kuralı geçerli olmalıdır" ifadelerini kullandı. "HİÇBİR LEZZET İNSAN HAYATINDAN DAHA DEĞERLİ DEĞİLDİR"Zehirlenmelerin karaciğer veya böbrek nakli gerektirecek kadar ağır sonuçlara, hatta ölüme neden olabileceğini vurgulayan Bozkır, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: "Hiçbir lezzet veya doğa aktivitesi insan hayatından daha değerli değildir. Mantar ihtiyacı doğadan toplanan ürünler yerine üretim standardı belli olan güvenilir satış noktalarından karşılanmalıdır." Uzmanlar, yabani mantar tüketiminin ardından zehirlenme şüphesi oluşması durumunda belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtiyor.