Sakarya'da kanser tedavisinde yapay zeka iş başında! 15 dakikalık süre 2-3 dakikaya indi

Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi yöntemleri, teknolojik gelişmelerle birlikte daha hassas uygulamalara imkân tanıyor. Tedavide amaç yalnızca tümörlü dokuyu hedef almak değil, bu sırada çevresindeki sağlıklı organların mümkün olduğunca korunmasını sağlamak. Sakarya'daki Özel Adatıp Hastanesi'nde yaklaşık 5 ay önce kullanılmaya başlanan radyoterapi cihazı da bu amaçla geliştirilen takip sistemlerini bünyesinde barındırıyor. Radyasyon Onkolojisi Uzmanı Uzm. Dr. Altın Aksu, cihazın çalışma özelliklerini ve tedavi sürecine sağladığı katkıları anlattı. Hastanın solunum ve vücut hareketleri takip ediliyorRadyoterapi sırasında hastanın hareket etmesi, ışınların planlanan bölgeye uygulanmasını etkileyebiliyor. Bu nedenle tedavi boyunca solunuma bağlı hareketlerin ve vücut pozisyonundaki değişikliklerin izlenmesi önem taşıyor. Cihazda bulunan solunum ve yüzey takip sistemlerinin bu konuda yardımcı olduğunu belirten Uzm. Dr. Altın Aksu, radyoterapinin temel amacını şöyle anlattı: "Radyoterapi, iyonize radyasyon ışınlarını tümör hücresinin üzerine vererek, tümör hücresindeki DNA kırıklarını oluşturarak tümör hücrelerini ortadan kaldırmaya yönelik bir tedavi. Bunu yaparken sağlam organları da korumamız lazım. Her organın radyasyona dayanıklılık oranları var. Bunları göz önünde bulundurarak tümör hücresine uygun dozları vermeye çalışıyoruz."Aksu, cihazdaki takip sistemleriyle ilgili de şu bilgileri verdi: "Solunum takip sistemi var, yüzey takip sistemi var. Bunlarla solunuma bağlı hareketleri ve vücut yüzeyindeki değişiklikleri takip edebiliyoruz. Belirlenen sınırları aşan hareketleri izleyebiliyoruz."Hareket sınırı aşılırsa ışınlama durdurulabiliyorCihazdaki yüzey takip sistemi, kameralar aracılığıyla hastanın vücut yüzeyindeki değişimleri izliyor. Belirlenen hareket eşiğinin aşılması durumunda ışınlama otomatik olarak durdurulabiliyor. Böylece tedavinin planlanan hedefe uygun şekilde sürdürülmesine katkı sağlanıyor. Özellikle sol meme kanserinde kalbin korunmasının önemine dikkat çeken Aksu, takip sistemlerinin bu açıdan da kullanıldığını belirtti: "Bunu genelde 2 milim ya da 3 milime ayarlıyoruz. Özellikle sol memeye ışınladığımız zaman kalp hemen meme dokusunun altında. Kalbi çok iyi korumamız lazım. Solunum ve yüzey takip sistemiyle kalbin aldığı dozu sınırlandırmayı hedefliyoruz. Bu yaklaşım yan etki riskini azaltmaya yardımcı olabilir."Yapay zeka tedavi planlamasında kullanılıyorRadyoterapi sürecinde yapay zekâ teknolojisinden de yararlanılıyor. Hastanın tomografi görüntüleri üzerinden tümörün çevresindeki organların belirlenmesi ve çizimlerinin hazırlanması, tedavi planlamasının önemli aşamalarından birini oluşturuyor. Yapay zekânın bu çizimler için taslaklar hazırlayarak zaman kazandırabildiğini söyleyen Uzm. Dr. Aksu, son kararın ise hekim tarafından verildiğini vurguladı. "Yapay zekanın yaptığı her şeyi kontrol edip hastanın üzerinde o şekilde tedavi uyguluyoruz. Bizim kullandığımız yapay zeka daha çok, hasta tomografisi çekildikten sonra tümör çevresindeki organların çizimleri için taslaklar oluşturabiliyor. Organ kontürlerini oluşturma süresini azaltmaya yardımcı oluyor. Planlama sürecine destek sağlıyor ama yapılan tüm kontürleri tek tek kontrol ediyoruz. Düzeltilecek yerleri düzelttikten sonra planlama kısmına geçiyoruz."Bazı tedavilerde ışınlama 2-3 dakika sürüyorCihazın sunduğu uygulamalardan biri de ark tedavisi. Bu yöntemde cihaz, 360 derece dönerek farklı açılardan ışınlama yapabiliyor. Böylece bazı tedavi planlarında ışınlama süresi kısalabiliyor. Önceki bazı uygulamalarda ışınlama süresinin 15 dakikaya kadar çıkabildiğini belirten Aksu, yeni cihazla bazı tedavi planlarında bu sürenin 2-3 dakikaya kadar inebildiğini ifade etti. Aksu, süre ve hasta hareketleri arasındaki ilişkiyi ise şu sözlerle anlattı: "Bazı tedavi modalitelerinde ışınlama süresi 15 dakika kadar sürebiliyordu. Ark tedavisinde ise ışınlama farklı bir teknikle gerçekleştiriliyor. Cihaz 360 derece dönerken ışın veriyor. 360 derece dönerken ışınlama yapılması bazı tedavi planlarında ışınlama süresini kısaltabiliyor. Biz burada bazı uygulamalarda ışınlamayı 2-3 dakikada tamamlayabiliyoruz. Hastanın uygulama süresince hareketsiz kalabilmesi, planlanan ışınlamanın uygulanması açısından önem taşıyor."Yeni nesil takip ve planlama sistemleri, radyoterapide hedeflenen bölgenin hassas biçimde ışınlanmasına ve çevre dokuların korunmasına yönelik çalışmalara destek oluyor.